Tüketiciler Birliği Konya Şubesi Başkan Vekili Mustafa DİNÇ; konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada şu görüşlere yer verdi:
Konya yakın zamana kadar 200 Gr ekmeği 20 kuruşa tüketiyordu. Önce 20 kuruştan 25 kuruşa çıkardılar. 10 ay önceki ise kimseye haber vermeden Türkiye’nin en kalitesiz ekmeğini 200 gr’dan 150 grama düşürerek yüzde 25 gizli zam yaptılar. Şimdi ise 150 gr’lik boğaca büyüklüğünde ekmek 30 kuruş yapılmak isteniyor. 150 gr ekmek 30 kuruşa satılması durumunda Türkiye’nin en pahalı ekmeği hakline gelecektir.
Bugün özel fırınlar 150 gr ekmeği 25 kuruşa satarken, Karatay ve Selçuklu Belediyesi 200 gr ekmeği 25 kuruşa satmaktadır.
Konya’nın en temiz ve kaliteli ekmeğini üreten Meram Belediyesi Şehrekmek ise 200 gr ekmeği 20 kuruşa satmaktadır.
Bu hesabın içinden çıkamamışsanız bir de Türkiye’ye tablosuna bakınız.
Üretici Ekmek F. Kg fiyatı Ağırlık Son Tarife Tarihi Bitlis 30 Ykr 1,20 YTL 250 Gr 08.08.2006 Amasya 25 Ykr 1,25 YTL 200 Gr 06.11.2007
Iğdır 25 Ykr 1,25 YTL 200 Gr 03.05.2006
Tokat 35 Ykr 1,40 YTL 250 Gr 29.12.2006
Siirt 30 Ykr 1,50 YTL 200 Gr 01.08.2006
Elazığ 30 Ykr 1,50 YTL 200 Gr 27.07.2006 Isparta 40 Ykr 1,60 YTL 250 Gr 29.01.2007 Konya 25 Ykr 1,66 YTL 150 Gr 01.12.2006
Trabzon 50 Ykr 1,66 YTL 300 Gr 21.03.2007 Ankara 30 Ykr 2.00 YTL 150 Gr 01.11.2006 İstanbul 40 Ykr 2,00 YTL 400 Gr 04.12.2006
1 Kg ekmekte un maliyeti 45 Kuruş ancak bir Kğ ekmek Konya’da 1,66 YTL’ye satılıyor.
● Ekmeğin maliyeti içerisindeki buğdayın payı % 21’dir.(TMO verisi)
● Ekmeğin maliyetindeki unun payı % 30 civarında olup, geri kalan % 70’lik kısmı ise genel imalat giderleri, işçilik giderleri, fırıncı karı, bayi ücreti oluşturmaktadır.(TMO verisi)
● 2006 yılı ortalama 28,3 YTL/çuval olan un fiyatı, 2007 ekim ayında 34,2 YTL/çuval olmuştur. 50 Kg.’lık bir çuval un fiyatındaki artış oranı % 21’dir. (TMO verisi)
● Ekmeğin içindeki unun payı % 30 olduğundan ve un fiyatlarında % 21 artış olduğundan bu artışın ekmek maliyetine yansıması % 6 olmalıdır. (TMO verisi)
● 2006 yılı ortalama 1,26 YTL/Kg olan ekmek fiyatı, 2007 ekim ayında 1,63 YTL/Kg olmuştur. 1 Kg. ekmekteki artış oranı % 30’dir. (TMO verisi)
● Ekmek fiyatına ise % 6 artış olarak yansıması gerekirken % 30 olarak yansımıştır. (TMO verisi)
Fırıncı tek başına fiyat belirleyebilir mi?
Fırıncının tek başına fiyat belirleme yetkisi yoktur. Ekmekte fiyat belirleme süreci 5362 Sayılı Esnaf Ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 62. maddesine göre; Esnaf Odası tarafından hazırlanan tarife önerisi Esnaf Birliğine sunulur. Birlik yönetimi fiyat tarife taslağının sunulmasından sonra 30 gün içinde onaylanır veya reddedilir. Onaylanması durumunda belediye, mülki amirlik ve ilgili odaya 7 gün içerisinde bildirilir. Belediyeler veya o yerin en büyük mülki amiri tespit edilen bu tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde 15 gün içinde o yerin mülki amirinin ya da görevlendireceği yardımcısının başkanlığında, ticaret ve sanayi veya ticaret odasından bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliği temsilcisinden teşekkül edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilmesini isteyebilirler. Komisyon, tarifeleri uygun bulmadığı takdirde tarife yürürlükten kalkar. Komisyon kararına karşı, ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren 10 gün içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunabilirler. Bu mahkemenin kararı kesindir.
Biz bu tarife talebinin Esnaf Birliği’nden ya da Büyükşehir Belediye Başkanı’ndan geri döneceğini ümit ediyoruz. Tüketiciler Birliği tüketiciyi yok sayarak üreticilerin tek başına belirleyeceği piyasa gerçekleri ile uyuşmayan her türlü tarife talebini yargıya taşımaktan çekinmeyecektir.
Konya’da zamdan önce tartışılması ve çözüme kavuşturulması gerekenler; ekmeğin kalitesi, hijyeni, ekmek kasaların temizlik sorunu, ekmeğin açıkta satılması, ekmeğin mevzuatın emredici hükmüne rağmen poşetlenmemesi, birer üretici olan ilçe belediyeleri ve Tarım İl Müdürlüğü ile Sağlık İl Müdürlüğü’nün gerekli ve yeterli denetimleri yapmamasıdır.
Biz bugün Büyükşehir Belediye Başkanımızdan kendi başkanlığında içinde Ekmek Üreticileri, İlçe Belediyeleri, Tarım İl Müdürlüğü, Sağlık İl Müdürlüğü, Toprak Mahsulleri Ofisi, Un Sanayicileri, Ticaret Odası, Esnaf Birliği ile Tüketiciler Birliği’nin de yer aldığı Türkiye’ye örnek bir komisyon kurularak ekmeğin kalitesinden zamma kadar bir dizi konunun görüşülüp ele alındığı ve karara bağlandığı bir çalışma grubu kurulmasını önerdik. Bunun sağlanması durumunda gündemin gereksiz yere işgal edilmesi önleneceği gibi ekmekte fiyat, gramaj, kalite, sağlık ve hijyen gibi sorunlar önemli ölçüde çözüme kavuşturulabilecektir.”
